Znaczenie systemu kaucyjnego dla polskiego biznesu – artykuł dla Gazety Prawnej
O dodatkowych obowiązkach polskiego biznesu w związku z wprowadzeniem w Polsce systemu kaucyjnego na łamach Gazety Prawnej opowiedział Mecenas Adam Orłowski – lider pionu cywilno-gospodarczego w Hantke Piskor i Wspólnicy Kancelaria Adwokacka sp. k.
Nowy system kaucyjny w Polsce już działa. Co to oznacza dla konsumentów i przedsiębiorców?
System kaucyjny w Polsce zaczął obowiązywać od 1 października 2025 roku. W praktyce system ten stworzył dla konsumentów finansowe zachęty mające skłaniać ich do zwrotów opakowań po wypitych napojach, tj.: butelek szklanych, butelek wykonanych z tworzyw sztucznych oraz puszek aluminiowych.
Nowe przepisy, obok idei ograniczania zaśmiecania środowiska odpadami i zwiększania poziomu recyklingu, dla przedsiębiorców wiążą się jednak również ze zmianą sposobu funkcjonowania, nakładając na nich szereg nowych, istotnych obowiązków.
Mowa tu zarówno o producentach i importerach, jak i detalistach, którzy w związku z systemem kaucyjnym wspólnie tworzą teraz złożony mechanizm prawny, który nie jest dla nich neutralny finansowo.
Wymaga on bowiem między innymi: inwestycji w infrastrukturę, zmian w logistyce, prowadzenia ewidencji i sprawozdań czy odpowiedniego ujęcia na gruncie księgowym i podatkowym.
Znaczenie systemu kaucyjnego dla biznesu – współdzielona odpowiedzialność i kary oraz konsekwencje fiskalne
Wspomniany mechanizm prawny oddziałuje przy tym na różnych jego członków – często w sposób połączony. Przedsiębiorca uczestniczący w systemie kaucyjnym nie odpowiada bowiem wyłącznie za własne działania, lecz także za efekty innych ogniw łańcucha, z którymi współpracuje w ramach systemu.
Odpowiedzialność jest więc współdzielona i obejmuje:
- Producenta, który wprowadza dany produkt na rynek;
- Operatora systemu kaucyjnego, który odpowiada za obieg opakowań kaucyjnych;
- Detalistę, który kontaktuje się z klientem.
Każdy z powyższych członków może więc ponieść konsekwencje nieprawidłowości, w tym również takich, które spowodowane zostały przez inne ogniwa łańcucha.
Kary, które przewiduje ustawa, są natomiast niemałe i w pełni egzekwowalne. Za przykładowe niepobranie lub niezwrócenie kaucji grozi bowiem sankcja w wysokości od 10 tys. zł do 500 tys. zł, a za brak informacji o systemie kaucyjnym przekazanym konsumentom kara od 500 zł do 20 tys. zł.
W razie niewypełnienia obowiązku związanego z systemem kaucyjnym mogą powstać także skutki finansowe związane z opodatkowaniem podatkiem VAT. Kaucja nie stanowi bowiem elementu podstawy opodatkowania tym podatkiem tak długo, jak podlega zwrotowi. Dopiero brak zwrotu opakowania oznacza, że kwota kaucji zatrzymanej przez system staje się przychodem przedsiębiorcy podlegającym opodatkowaniu.
Polski system kaucyjny – wątpliwości rynku wyrażone przez Kancelarię Hantke & Piskor
Opisywany artykuł Mecenasa Adama Orłowskiego (lidera pionu cywilno-gospodarczego naszej Kancelarii) kończy się przedstawieniem wątpliwości rynku w związku z wprowadzonym systemem kaucyjnym.
Podniesiono w tym zakresie między innymi, że:
- Konieczne do poczynienia w związku z systemem inwestycje w sprzęt, powierzchnię magazynową czy szkolenia personelu mogą stanowić dla lokalnych sklepów istotne obciążenie;
- Skuteczność systemu zależy między innymi od poziomu świadomości społecznej i kultury zwrotu opakowań oraz płynności wprowadzenia tego rozwiązania w formie obowiązkowej;
- Przedsiębiorcy zaangażowani w system kaucyjny powinni rozważyć analizę systemu w kategoriach zgodności, gdyż jest to nie tylko kwestia spełniania obowiązków formalnoprawnych, ale także zarządzania ryzykiem podatkowym, finansowym i wizerunkowym.
Więcej informacji na temat systemu kaucyjnego i jego wpływu na polski biznes znajdą Państwo w artykule Mecenasa Adama Orłowskiego opublikowanym na łamach Gazety Prawnej: https://www.gazetaprawna.pl/firma-i-prawo/artykuly/10595174,system-kaucyjny-buduje-ekologiczne-nawyki-ale-tez-obciaza-biznes-doda.html.
